بهطورکلی سیاهرگهای سالم پا، خون را فقط در یکجهت یعنی به سمت قلب هدایت میکنند. دریچههای کوچکی که در امتداد طول سیاهرگها وجود دارد، از حرکت جریان خون در جهت اشتباه جلوگیری به عمل میآورند. هنگامیکه این دریچهها دچار اختلال شوند، جریان خون میتواند در مسیری اشتباه هدایتشده، بیماریای که تحت عنوان” بازگشت سیاهرگی” یا ” نارسایی وریدی” شناخته میشود. این جریان برگشتی خون باعث افزایش فشار در سیاهرگها شده و درنهایت ممکن است به واریس منجر شود. در بیماری واریس دریچههای سیاهرگی دچار آسیب شده یا عملکرد خود را بهکلی از دست میدهند. این موضوع باعث میشود، سیاهرگهای پا پرخون شوند، بخصوص هنگام ایستادن
خوشبختانه کلینیک ما یکی از جدیدترین دستگاههای لیزر مورد استفاده در درمان مشکلات عروقی که همان لیزر PDL می باشد را در اختیار دارد که نتایج بسیار خوبی در این زمینه نشان داده است.
انواع مختلف وریدهای پا
وریدهای عنکبوتی
وریدهای عنکبوتی قرمز هستند، اگر قطرشان بزرگتر باشد، آبی به نظر میرسند. آنها غالباً دارای انشعابات متعددی میباشند. آنها میتوانند مثل انشعابات شاخههای یک درخت در بافت گسترش بیابند. این نوع وریدها میتوانند قطری بسیار نازک داشته باشند، به نازکی ضخامت یک برگه کاغذ. اما معمولاً قطر آنها از قطر یکدانه برنج فراتر نمیرود. حضور این رگها در هر دو جنس مردان و زنان، شایع میباشد و حتی در واریس صورت شایع میباشد.
وریدهای واریسی
این رگها قطور، متورم و پیچخورده هستند که اغلب از سطح پوست بالاتر میآیند. آنها تمایل دارند برجستهتر از سطح پوست شده و میتوانند در امتداد پا بهصورت یک توده پیچخورده خود را نشان دهند. علائم شایعان شامل: درد، سنگین شدن پا، سفتی و گرفتگی عضلات، تورم و خارش پوست است. ایجاد زخم واریس پا ، لخته شدن خون و خونریزی از عوارض بالقوه جدی این بیماری محسوب میشوند.
علائم
- وریدهای واریسی باعث ایجاد اختلال در جریان خون میشوند.
- پادرد و احساس سنگینی در پا
- تغییرات پوستی و یا زخمهای پوست که توسط فشار بیشازحد در رگها ایجاد میشوند.
- لخته شدن خون و تورم (آدم) در رگها
- ظاهر نامناسب پا
- تغییر رنگ پوست
- زخمهای پوستی
- درد، سوزش، یا احساس ضربان در ساق و پا
- پاهای بیقرار
- گرفتگی عضلات
- ضعف و خستگی پاها
عوامل خطر
- سن
- سابقه قبلی ترومبوز عمقی وریدها (لخته خون)
- سابقه خانوادگی
- چاقی
- بیتحرکی
- ضعف عضلانی
- بارداری
- تروما
درمان وریدهای پا
درمان با لیزر
درمانهای ساده لیزری
ثابتشده لیزر “ترنسکوتنئووس پالسی” و لیزر ” IPL ” در درمان عروق سطحی بسیار ریز پوست مؤثر است (بهعنوانمثال، مویرگهای ریزی که بر روی سطح پوست صورت پدیدار میشوند.)، اما بهطورکلی این روش برای درمان اولیه وریدهای عنکبوتی اندام پایینی مناسب نمیباشد. این موضوع دلایل متعددی دارد. جذب نور لیزر و ارائه دوز مناسبی از انرژی حرارتی لیزر در رگها، بدون آنکه به بافتهای سطحی پوست آسیب برساند، بسیار مشکل است. از بیماری به بیمار دیگر نرخ جذب لیزر در پوست متفاوت است. حتی یک پزشک باتجربه نیز ممکن است سهواً باعث سوختگی پوست شود. ممکن است ناحیه تحت درمان واریس دردناک شده و بهصورت دائمی دچار هایپرپیگمانتاسیون (تیرهتر شدن پوست نسبت به بافت اطراف) و یا هیپوپیگمانتاسیون (کم رگ شدن پوست نسبت به بافت اطراف) شود.
اغلب وریدهای عنکبوتی که در اثر افزایش ورود خون بیشازاندازه ایجاد میشوند، باید قبل از تحت درمان گرفتن با لیزر و یا استفاده از لیزر” IPL “، ابتدا توسط روشهای درمانی دیگر تحت درمان قرار داده شوند. میتوان از انرژی متناوب لیزری استفاده نمود به شرطی که کاتتر و یا فیبر نوری لیزر به آهستگی و با سرعتی ثابت از رگ خارج شوند. همچنین میتوان از پالسهای متناوب لیزری نیز استفاده نمود به شرطی که پس از هر پالس لیزری، کتتر و فیبر نوری لیزر به میزان 2 میلیمتر در رگ حرکت کند، این فرایند باید در سرتاسر رگ تکرار شود. اگر گردش خون شما ضعیف باشد، برای درمان رگهای کوچک، ابتدا باید رگهای بزرگ توسط روشهایی همچون: عمل جراحی، لیزر اندوونوس ” Endovenous “، درمان رادیو فرکانسی یا اسکلروتراپی درمان شود.
لیزر رنگی پالسی (PLD)
برای بیماران مبتلا به وریدهای عنکبوتی بر روی صورت و قفسه سینه، درمان با لیزر “PLD” یک راهحل بیخطر و مؤثر است. درمان غیرتهاجمی PDL با ارسال انرژی نور لیزر به رگهای ناخواسته، باعث از بین رفتن آنها میشود. انرژی لیزر توسط هموگلوبین که در سلولهای قرمز خون در رگها وجود دارد، جذب میشود. این جذب انرژی باعث میشود که سلولهای قرمز خون حرارتشان افزایش یافته و رگهای ناخواسته از بین بروند. پس از یک جلسه درمان با PDL توسط کریمی، به دلیل حذف رگهای غیرضروری، قرمزی و برافروختگی پوست کاهش مییابد. پوست بیماران سالم و درخشان خواهد شد بدون آنکه ظاهر ناخوشایندی برای آنها ایجاد شود!
درمان لیزر اندوونوس (داخل وریدی)
درمان “لیزر داخل وریدی” یک تکنیک فرسایش حرارتی است که با استفاده از یک فیبر لیزری در داخل رگها صورت میپذیرد. با استفاده از تکنیک خاصی (Seldinger technique) یک کاتتر بلند در داخل رگهایی که دچار اختلال شدهاند وارد میشود. سپس فیبر لیزر از طریق کاتتر وارد رگ میشود. سر فیبر لیزر حدود دو سانتیمتر از سر کاتتر جلوتر میرود. سر فیبر لیزر در موقعیت “پیوستگاه صافنوفمورال “(محلی که چند ورید در پاِ به هم میرسند) درست در انتهای دریچههای سیاهرگی قرار میگیرد. موقعیت فیبر لیزر توسط دستگاه سونوگرافی و با استفاده از نور لیزر بهدقت رصد میشود. تحت هدایت سونوگرافی، حجم بسیار رقیقی از بیحسی در اطراف عروقی که باید تحت درمان قرار بگیرند، تزریق میشود.
درمان رادیو فرکانسی (RF)
درمان رگها از طریق بسامد رادیویی، یک تکنیک فرسایش حرارتی است که با استفاده از یک کاتتر مخصوص RF در داخل رگها، صورت میپذیرد. از طریق ایجاد یک برش در خارج ورید و یا با استفاده از یک سوزن ساده کاتتر مخصوص RF وارد سیاهرگها میشود تا به درمان رگها بپردازد. کاتتر فرسایشی RF از طریق یک غلاف مخصوص وارد سیاهرگ پا شده و در موقعیت “پیوستگاه صافنوفمورال “(محلی که چند ورید در پا به هم میرسند) درست در انتهای دریچههای سیاهرگی قرار میگیرد. موقعیت سر کاتتر RF توسط دستگاه سونوگرافی تأیید میشود. کاتتر RF به درمان رگ میپردازد و پسازآن بهاندازه 7 سانتیمتر کاتتر خارج میگردد، سپس درمان دوباره تکرار میشود، این فرایند در طول کل سیاهرگ تکرار شود.
روش استب – اولوشن
در تکنیک “استب – اولوشن” یا ” فلبکتومی سرپایی” (phlebectomy) بخشهای کوتاهی از رگهایی که دچار واریس شدهاند و وریدهای رتیکولار از طریق برشهای کوچک و با استفاده از قلابهای ویژه، حذف میشوند. بیمار در حالت ایستاده، تحت سونوگرافی دوبلکس قرار میگیرد و موقعیت رگهای معیوب مشخص میشود. مکان رگها بر روی پوست با استفاده از یک نشانگر مشخص میشوند. ازآنجاکه هنگام خوابیدن بیمار ممکن است موقعیت رگها در زیر پوست تغییر کند، هنگامیکه بیمار خوابیده است موقعیت رگها دو بار توسط دستگاه مخصوصی تأیید میشود.
روش صافنکتومی
در روش صافنکتومی توسط ابزارهای مخصوص و تکنیک اینوجینیشن (invagination) رگ صافنوفمورال بسته میشود. این روش قدیمی است. امروزه تکنیکهای داخل وریدی جای این روش را گرفتهاند.
درمان وریدهای عنکبوتی
اسکلروتراپی (Sclerotherapy) – یک روش بسیار مؤثر و ایمن برای درمان وریدهای عنکبوتی است که حداقل ناراحتی را برای بیمار دارد. در این روش مواد دارویی خاصی که ” اسکلروزانت” نام دارند درون رگ تزریق شده و در پی ان رگ از بین میرود و درنهایت محو میشود. امروزه شایعترین اسکلروزانتها شامل: پولیدوکانول (polidocanol) و سدیم تترا دسیل سولفات (sodium tetradecyl sulfate) میباشند. به آنها اسکلروزانتهای شوینده نیز میگویند. آنها در محلولهای رقیق بهصورت مواد آمفیفیلیک غیرفعال میباشند، زمانی که تزریق میشوند بهصورت بیولوژیک، فعال میگردند.
- رگهای پای بیمار قبل از اسکلروتراپی مشخص و علامتگذاری میشوند. در حالت ایستاده رگها برجسته میشوند.
- مواد تزریقی به داخل وریدهایی که متسع شدهاند توسط سوزنهای بسیار نازک تزریق میشوند. در یک جلسه اسکلروتراپی، مواد محلول و یا فوم بهدقت در داخل رگهای معیوب تزریق میشوند، درنتیجه آنها منقبض شده و درنهایت از بین میروند.
واریس سطحی نتیجه افزایش جریان خون و ایجاد فشار در وریدها میباشد. واریس باعث برگشت جریان خون میشود، این موضوع ازنظر همودینامیک مضر است زیرا که باعث میشود خونی که اکسیژن کمی دارد و مملو از لاکتات میباشد در یک ناحیه انباشته شود. هدف اصلی درمان واریس، تخریب این مسیرها و بهبود گردش خون در وریدها میباشد.
درمان وریدهای واریسی
تزریق – آبنمک (سالین) و یا یک محلول شیمیایی به داخل ورید واریسی تزریق میشود. ورید سخت خواهد شد و درنهایت از بین میرود.
فلبکتومی (Phlebectomy) – واریس سطحی را درمان میکند. برشهای بسیار کوچک در نزدیکی رگ آسیبدیده ایجادشده و سپس رگ برداشته میشود. میتوان از ابزارهای نوری استفاده کرد تا موقعیت رگ مشخص شود. این روش ممکن است با روشهای دیگر مثل تخریب رگها، ترکیب شود.
تخریب رگ – با استفاده از گرمای شدید وریدهای متسع شده درمان میشوند، دو روش در این خصوص وجود دارد. یکی با استفاده از انرژی فرکانس رادیویی (RF) و دیگری استفاده از درمان واریس با لیزر .
در طول این روش:
- ورید واریسی سوراخ خواهد شد.
- یک لوله قابلانعطاف (کاتتر) از طریق ورید از طریق کشاله ران وارد رگ خواهد شد.
- کاتتر انرژی گرمایی را به داخل ورید منتقل خواهد نمود.
- حرارت ایجادشده رگ را مسدود و آن را از بین میبرد و درنهایت رگ ناپدید خواهد شد.
پس از درمان
- برای کنترل تورم و خونریزی برای 2 تا 3 روز پس از درمان شما باید از باندهای کشی برای بستن پای خود استفاده نمایید.
- در عرض 1 الی 2 روز پس از درمان ، قادر خواهید بود فعالیتهای عادی روزمره خود را از سر بگیرید. در طول روز، به مدت 1 هفته پس درمان، باید از جورابهای مخصوص واریس استفاده نمایید.
- چند روز پس از درمان برای اطمینان از بسته شدن ورید، ممکن است پای شما تحت سونوگرافی قرار بگیرد.
چشمانداز بیماری
درمان واریس پا باعث کاهش درد و بهبود ظاهر پا خواهد شد. در اغلب موارد ممکن است زخم، کبودی و تورم خفیفی ایجاد شود. که بهبود خواهد یافت. پوشیدن جوراب واریس، به جلوگیری از عود مجدد واریس کمک خواهد کرد.
