بیماری واریس به رگ های زیر پوستی گفته میشود که در ناحیه ران و ساق پای بیشتر افراد نمایان میشوند. به این رگ ها، به دلیل ساختار و شکل ظاهری که دارند، رگ های عنکبوتی نیز گفته میشود. دلایل و عوامل مختلفی وجود دارند که میتوانند باعث ایجاد واریس شوند، مثل تغییرات هورمونی، اضافه وزن، فعالیت فیزیکی، یا انتقال ارثی از جمله شایع ترین دلایل ابتلا به این بیماری میباشند. اگرچه این .وضعیت خطر جدی برای بدن ایجاد نمیکند، اما برخی اوقات میتوانند برای بدن دردناک باشند.
با این حال، واریس را میتوان با ورزش و تمرینات اصولی و تقویت کردن بدن برای بهبود جریان خون و حفظ وزن مناسب، درمان کرد.
واریس و رگ های عنکبوتی چیست؟
واریس و رگ های عنکبوتی موارد مشابهی هستند، اما دقیقا یک بیماری نیستند. در این جا تفاوت هایی که بین این دو مورد از نظر ظاهری وجود دارد، ذکر شده است:
- رگ های واریسی، رگ های پوستی برجسته و بزرگ شده ای هستند که به صورت لوله های ریز در زیر پوست مشخص بوده و حالت برجسته و مشخصی دارند که به رنگ های آبی یا بنفش قابل تشخیص هستند.
- رگ های عنکبوتی بیشتر شبیه ریشه های یک درخت هستند که دقیقا در زیر پوست قرار داشته و به صورت خوشه های قرمز یا آبی مشاهده میشوند.
در حالی که هر رگی میتواند به واریس یا رگ عنکبوتی تبدیل شود، پاها، قسمت ران و زانو نواحی شایع تری برای ابتلا به این بیماری ها میباشند. در سایه نیروی جاذبه زمین! فشار ناشی از ایستادن و قدم زدن فشار خون موجود در پاها را افزایش داده که میتواند سیستم گردش خون را با مشکل مواجه کرده و روند بازگشت خون از اندام های تحتانی به قلب را دچار اختلال میکند. رگ های عنکبوتی همچنین در صورت، و به خصوص در بینی و چشم ها، که پوست وضعیت نازک تر و روشن تری دارد، میتوانند دیده شوند.
معمولا این مشکلات رگی فقط از نظر ظاهری برای فرد دردسر ایجاد میکنند، اما برخی اوقات این موارد میتوانند به عنوان یک عامل خطر برای بیان وجود اختلال در سیستم گردش خون باشند که نیازمند مراجعه به پزشک متخصص و انجام بررسی های بیشتر است.
علائم واریس
علاوه بر ظاهر مشخصی که این بیماری دارد، سایر علائم عبارتاند از:
- درد یا احساس سنگینی در پاها
- احساس سوزش یا درد در پاها
- گرفتگی در پاها، به خصوص در هنگام شب
- تورم پاها و زانوها
- خونریزی از رگ
- خارش در اطراف رگ
- درد شدید در پاها پس از ایستادن و نشستن برای مدت طولانی
واریس به ندرت یک شرایط خطرناک میباشد و معمولا مشکل خاصی برای سلامتی فرد ایجاد نمیکند. اگر در مورد لخته بستن خون و بسته شدن رگ های خود نگران هستند، باید بدانید که هم واریس و هم رگ های عنکبوتی تنها در رگ های سطحی بدن ایجاد میشوند و بدن شما برای حفظ جریان گردش خون، میتواند به رگ های عمقی تر تکیه کند. با این حال، اگر رگ های شما باعث ایجاد درد زیاد و ناراحتی شدید در شما میشوند، و ناراحتی و درد ناشی از آن مانع از انجام فعالیت های روزمره یا خواب راحت در هنگام شب میشوند، میتوانید به یک پزشک متخصص مراجعه نمایید.
واریس در اثر چه مواردی ایجاد میشود؟
چه کسانی به واریس مبتلا میشوند؟ سن و همچنین عوامل ژنتیکی جزو ریسک فاکتور های شایع این بیماری هستند، اما عوامل دیگر نیز میتوانند باعث ابتلا فرد به این بیماری شوند. از جمله:
سن. با افزایش سن، رگ ها کشسانی خود را از دست داده و ضعیف تر میشوند، که باعث جمع شدن خون و برجسته تر شدن رگ میشود. بیشتر از 40درصد خانم های بالای 50 سال و 75 درصد از خانم های بالای 70 سال به واریس مبتلا هستند.
ژنتیک. خب، بالاخره شما یک دلیل پیدا کردید که مادر خود را سرزنش کنید! نحوه عملکرد دیواره رگ های شما و دریچه های موجود در آنها به خانواده و نحوه وراثت شما بستگی دارد.
جنسیت: اعتقاد بر این است که خانم ها بیشتر مستعد ابتلا به این بیماری هستند، و عواملی مثل اضافه وزن و بارداری، فشار شکمی بالاتر، و افزایش جریان خون از جمله فاکتورهایی هستند که در خانم ها بیشتر دیده میشود. تغییرات هورمونی نیز میتوانند باعث شوند تا رگ های خونی فرد گشادتر شوند. درمان های جایگزینی هورمونی و قرص های ضد بارداری شانس ابتلا فرد به این بیماری را افزایش میدهند.
چاقی: وزن بیشتر ، فشار بیشتری به رگ های پا وارد میکند. به طور معمول، خانم های با وزن بالاتر به نسبت خانم های هم سن با وزن کمتر، بیشتر تمایل دارند که به واریس مبتلا شوند و این ریسک در خانم های چاق تا 3 برابر بیشتر میشود.
زندگی بدون تحرک: کم بودن فعالیت بدنی میتواند به آهسته تر شدن جریان خون منجر شود.
شغل: داشتن شغلی که نیازمند ایستادن برای مدت طولانی است، یک ریسک فاکتور برای ابنلا به این بیماری محسوب میشود. خانم هایی که بیشتر از 75 درصد از زمان کار خود را به صورت ایستاده یا در حال پیاده روی میگذارند، بیشتر از دیگر افراد، مستعد ابنلا به بیماری واریس میباشند.
تمرینات ورزشی ساده و موثر برای از بین بردن رگ های واریسی
در اینجا چند حرکت تمرینی ساده و راحت برای از بین بردن رگ های واریسی آورده شده است. همه آن چیزی که باید به یاد داشته باشید این است که تغییرات محسوس نمیتوانند یک شبه ایجاد شوند و برخی اوقات دیده شدن رگ ها نمیتواند به صورت دائمی از بین برود. اما این مورد به صورت قابل توجهی کاهش یافته که به صورت کامل به این موضوع بستگی دارد که این مشکل برای چه مدتی در پوست شما وجود داشته است. ورزش مستمر برای کنترل کردن رگ های واریسی از اهمیت بالایی برخوردار است.
تمرینات برگر آلن (Buerger Allen Exercises)
تمرینات مرتبط با رگ های واریسی باعث بهبود جریان خون و کاهش ظاهر رگ های واریسی میشود. این تمرین یکی از قدیمی ترین تمرینات شناخته شده برای از بین بردن رگ های دارای واریس با تمرین منظم میباشد. این تمرین با کنترل جریان خون در قسمت پایین بدن و سپس پمپ کردن خون به قلب و تنظیم جریان آن، عمل میکند.
برای انجام این تمرین:
- به پشت خود بخوابید. پاهای خود به سمت جلو و بالا ببرید
- این موقعیت را نگه دارید تا اینکه رنگ پاهای شما سفید تر شود.
- حالا بنشینید و پاهای خود را در پایین سر خود برای چند دقیقه نگه دارید تا اینکه رنگ پاهای شما به حالت نرمال بازگردد.
- برای چند دقیقه به صورت افقی بخوابید و سپس این حرکات را تکرار کنید.
انجام این تمرین خوب برای درمان رگ های واریسی برای 10 – 12 بار در روز به کاهش ظاهر رگ های واریسی کمک میکند و یکی از معمول ترین روش های خلاص شدن از بیماری نیز میباشد.
بالا بردن ساق پا
بالا بردن ساق پا باعث تقویت عضلات قسمت انتهایی پا و ممانعت از ایجاد رگ های واریسی میشود و باعث کاهش رگ های واریسی موجود نیز میشود. این تمرینات بسیار ساده هستند و در هر زمان و هر مکانی قابل انجام میباشند. این تمرینات باید با نهایت دقت انجام شوند تا از آسیب دیدگی و موارد مشابه جلوگیری شود زیرا این تمرینات جزو ورزش های تعادلی هستند.
برای انجام این تمرین:
- در وضعیت طبیعی بدنی خود بنشینید یا بایستید.
- پاشنه پای خود را از کف زمین بلند کنید و روی انگشتان پای خود قرار بگیرید
- این وضعیت را نگه دارید و تا 15 بشمارید
- دوباره به حالت اولیه خود بازگردید
این تمرین را برای درمان رگ های واریسی خود برای 20 بار انجام دهید تا تفاوت چشمگیر و قابل مشاهده ای را در عرض چند هفته در رگ های خود مشاهده کنید. نوع دیگری از این تمرین را میتوان با خم کردن زانو و تقویت عضلات این ناحیه نیز انجام داد.
بلند کردن قسمت پشت پا
تمرین بلند کردن پشت پا دارای فواید زیادی برای قسمت پشت ران، باسن و پشت پا میباشد. برای رگ های واریسی که در پشت ساق پا قرار دارند، این تمرین بسیار موثر و کارآمد میباشد. این تمرین میتواند در هر ساعتی از روز انجام شود. برای کسانی که از درد مزمن پا رنج میبرند، نیز از این تمرین میتوانند بهره مند شوند.
برای انجام این حرکت:
- به صورت صاف بر روی شکم خود بخوابید و دست های خود را زیر پیشانی خود قرار دهید.
- بدون خم کردن زانوی خود، پای خود را از قسمت مفصل فوقانی به اندازه 30 درجه بالا ببرید.
- این حرکت را در سرعت کم انجام دهید تا عضلات پای شما در اثر انجام این حرکت، دچار آسیب نشوند.
- پای خود را در این موقعیت نگه دارید و تا 10 بشمارید
- دوباره پای خود را به موقعیت اولیه خود بازگردانید
این تمرین را حداقل برای 15 بار در روز برای رگ های واریسی پای خود و برای ترمیم و بهبود ظاهر رگ ها تکرار کنید. این تمرین برای خانم های باردار توصیه نمیشود. با انجام این تمرین در هنگام صبح، شما میتوانید به بهبود حرکات لگن خود نیز کمک کنید.
بلند کردن جانبی پا
بلند کردن جانبی پا نه تنها برای رگ های واریسی پا مفید و موثر میباشد، بلکه برای تقویت عضلات ران و باسن نیز موثر است. برای افرادی که در کمر خود مشکل دارند، این حرکت را باید با احتیاط بیشتری انجام دهند و در صورتی که کمر آنها شروع به درد گرفتن کند، باید فورا انجام حرکت را متوقف نمایند.
برای انجام این حرکت:
- به یک طرف خود دراز بکشید و یک سر خود را برای پشتیبانی از سر خود زیر آن قرار دهید و دست دیگر خود را به صورت صاف روی زمین قرار دهید.
- به صورت بسیار آهسته، پای خود را به سمت بالا حرکت دهید و به اندازه 45 درجه باز کنید.
- این حالت را نگه دارید و تا 10 بشمارید.
- دوباره به وضعیت نرمال بازگردید.
این حرکت را برای 15 بار در یک پای خود تکرار کنید و سپس پای خود عوض کنید تا در پای دیگر خود نیز انجام داده باشید. این کار به بهبود گردش خون و تقویت پاها کمک میکند. برای نتایج بهتر، این تمرین را به صورت آهسته انجام دهید تا جریان خون نیز به صورت هم زمان تنظیم شود.
دوچرخه سواری در هوا
دوچرخه سواری در هوا تاثیر زیادی در وضعیت کلی گردش خون در بدن شما دارد و به میزان زیادی در درمان رگ های واریسی تاثیر دارد. این تمرین به خلاص شدن از چربی های انباشت شده و تن ها در قسمت تحتانی بدن کمک میکند. این تمرین برای کسانی که دارای درد کمر هستند، توصیه نمیشود.
برای انجام این حرکت:
- به صورت صاف به پشت خود روی یک تشک نرم دراز بکشید
- هر دو پا را بلند کنید، زانوی خود را ب اندازه 60 درجه خم کنید
- یک پای خود را در هوا به جلو فشار دهید و به عقب بکشید
- این حرکت را در پای دیگر خود تکرار کنید و با حرکات چرخشی همانند حرکت دوچرخه سواری، ادامه دهید.
این حرکت را برای درمان رگ های واریسی خود برای حداقل 25 – 30 بار و 3 مجموعه حرکت 10 ثانیه ای در بین هر کدام تکرار کنید. اگر امکان دوچرخه سواری واقعی برای شما فراهم است، انجام آن بیشتر از دوچرخه سواری در هوا برای شما مفید است.
خم شدن به طرفین
خم شدن به طرفین دارای مزایای زیادی برای سلامتی فرد میباشد، که درمان و از بین رفتن رگ های واریسی یکی از آنها میباشد. کسانی که دارای درد زانو هستند باید این تمرین را با سرعت کم و با احتیاط فراوان انجام دهند. اگر هر گونه مشکلی در انجام تمرین پیش بیاید، توصیه میشود انجام تمرین را متوقف نمایید.
برای انجام این حرکت:
- پاهای خود را به اندازه عرض شانه باز کرده و بایستید و دست های خود را در طرفین خود قرار دهید.
- پای راست را بلند کنید و کمی به سمت راست حرکت دهید و زانوی خود را خم کرده به نحوی که پای چپ شما از قسمت لگن خم شده و زانوی شما صاف باشد.
- تا 10 بشمارید و به حالت ایستاده اولیه بازگردید
- حرکت را در پای دیگر خود تکرار کنید
این حرکت را برای 10 بار در هر پای خود انجام دهید و حداقل 3 مجموعه حرکت را به صورت روزانه تمام کنید تا تفاوت های حاصل را در رگ های واریسی ران و ساق پای خود مشاهده کنید. برای افزایش درجه سختی حرکت، میتوانید از وزنه هایی در پاهای خود استفاده کنید.
چرخش مچ پا
چرخش مچ پا میتواند جریان خون را بهبود بخشیده و باعث پیشگیری و حتی بهبود رگ های واریسی در پا شود. این حرکت با تنظیم جریان خون در پاها باعث بهبود و از بین رفتن ظاهر رگ های واریسی در پاها میشود. این حرکت همچنین باعث تقویت عضلات و درمان درد های پا میشود.
برای انجام این حرکت:
- به صورت صاف روی یک سطح نرم و به پشت خود دراز بکشید.
- پای چپ خود را تا سینه خود بالا ببرید (زانوها باید به صورت کامل خم شوند)
- با دست خود پای خود را نگه دارید و مچ پا را 5 بار به صورت ساعت گرد و 5 بار در خلاف جهت ساعت بچرخانید.
- پای خود را رها کنید و این حرکت را در پای دیگر خود تکرار کنید.
این تمرینات پیشگیری کننده از ایجاد رگ های واریسی را حداقل برای 15 بار در هر دو پای خود برای حصول نتایج موثر تر تکرار نمایید. اگر هنگام انجام این حرکت احساس ناراحتی یا درد میکنید، آن را آهسته تر انجام دهید و در صورت ادامه این موارد، انجام این حرکت را متوقف نمایید. اگر وضعیت بدنی شما باعث ایجاد ناراحتی میشود، با صاف کردن پاها پس از 5 بار انجام حرکت در هر دو پا، آن را راحت تر نمایید.
بلند کردن پا
بلند کردن پا یک حرکت بسیار ساده . عالی برای از بین بردن رگ های واریسی در کوتاه ترین زمان و با راحت ترین حرکات میباشد. این حرکت در صورت وجود مشکل یا درد در کمر، باید با دقت فراوان انجام شود.
برای انجام این حرکت:
- به صورت صاف به پشت خود و بر روی یک سطح نرم دراز بکشید و پاهای خود را به صورت صاف دراز کنید و دست ها را در کنار خود قرار دهید.
- یک پا را بلند کنید به نحوی که تا جایی که امکان دارد با سطح زمین زاویه قائم ایجاد کند.
- در صورت نیاز، میتوانید از دست خود برای بلند کردن پا و قرار دادن در موقعیت مقتضی استفاده کنید.
- برای 15 ثانیه این وضعیت را حفظ نمایید
- پا را به حالت قبلی خود بازگردانید و همین حرکت را در پای دیگر خود تکرار نمایید.
این حرکت را برای حداقل 15 بار در هر کدام از پاهای خود تکرار نمایید و به صورت روزانه این تمرین را انجام دهید تا تغییر قابل ملاحظه ای در ظاهر رگ های واریسی خود مشاهده نمایید.
تمرین انعطافی
تمرینات انعطافی میتوانند در هر جا و در هر زمانی انجام شوند. این تمرینات به خصوص در زمانی که رگ های واریسی شروع به درد کردن میکنند، و در هنگامی که شما برای یک مدت زمان طولانی در یک وضعیت بدنی ثابت هستید، مفید میباشد. این تمرین به عضلات کمک میکند تا آرام شده و تقویت گردند و تن پاها را بهبود میبخشد.
برای انجام این تمرین:
- بر روی یک صندلی بنشینید و دست ها را در طرفین خود قرار داده و کمر خود را صاف نگه دارید
- پاهای خود را تا جایی بالا بیاورید که به دیوار رو به روی شما اشاره کنند.
- حالا عضلات را بکشید تا انگشتان پای شما رو به بیرون باشند و برای 5 ثانیه این وضعیت را نگه دارید.
- انگشتان پا را به سمت داخل بکشید تا جایی که در قسمت عضلات صاف پا احساس کشیدگی نمایید. برای 5 ثانیه نگه دارید.
- به حالت اولیه بازگردید.
این تمرین را برای 10 الی 15 بار تکرار نمایید تا درد به صورت شگفت انگیزی محو شود. انجام این تمرین به صورت منظم همچنین باعث درمان واریس در قسمت ساق پا و ران میشود. در هنگام کشیدن عضلات پوشیدن کفش مناسب برای پشتیبانی بهتر از پاها مهم است.
علی رغم راحت بودن این حرکات، برای پیشگیری از کشیدگی زیاد و مشکلات دیگر مرتبط با عضلات، این تمرینات باید با احتیاط فراوان انجام شوند.در مواردی که مشکلی پیش بیاید، بهتر است با یک متخصص تماس بگیرید.
درمان خانگی واریس
در حالی که نمیتوان آنها را ” درمان ” کرد، راه های خانگی فراوانی برای بهبود علائم واریس و رگ های عنکبوتی وجود دارد که شامل:
- پای خود را بالا نگه دارید. هنگامی که استراحت میکنید، پای خود را بلند کنید. بلند کردن پا به بالاتر از سطح قلب شما به رگ ها یک استراحتی میدهد تا در برابر نیروی جاذبه زمین عمل نکنند.
- از جوراب های ضد واریس استفاده کنید. این جوراب ها میتوانند در انقباض رگ ها و عضلات پا کمک کنند تا جریان خون در این نواحی افزایش یابد. برای علائم خفیف تر، جوراب های واریس معمول و بدون نسخه باید کمک کننده باشند. برای علائم شدید تر متخصص شما یک جوراب مخصوص را برای شما درخواست میکند.
- افزایش فیبر ها در رژیم غذایی. این یعنی مصرف حبوبات و سبزیجات و میوه جات بیشتر در وعده های غذایی خود. خوردن فیبر خطر رسوب و گرفتگی رگ ها را کاهش میدهد.
- مصرف نمک را کاهش دهید. خوردن نمک کمتر به کمتر شدن تورم ناشی از واریس کمک میکند.
- از کفش های پاشنه بلند استفاده نکنید. این کفش ها فشار اضافی بر پاهای شما وارد میکنند.
- از پوشیدن لباس های تنگ خودداری کنید.
اگر همه راه های پیشنهادی برای حل مشکل شما شکست بخورند و شما از راه های درمان خانگی سودی نبرده باشید، با پزشک خود مشورت کنید تا راه های درمانی دیگری را به شما پیشنهاد دهد تا درد و ناراحتی شما را به طور کامل از بین ببرد.
