آپیکسابان جزو داروهای ضد انعقاد خون را رقیق کننده خون دسته بندی شده است که باعث میشود خون بتواند به راحتی در عروق خونی گردش کند. این امر بدین معنا است که مصرف این دارو ریسک لخته شدن خون را به حداقل میرساند. از این دارو برای درمان آن دسته از بیمارانی استفاده میشود که به علت لخته شدن خون دچار بیماریهایی از قبیل سکته مغزی، حمله قلبی یا ترومبوز عمیق وریدی یا آمبولی ریوی شده اند. در صورتی که شما در معرض بروز اختلالات مرتبط با لخته شدن خون در آینده قرار داشته باشید پزشک به تجویز این دارو خواهد پرداخت تا از لخته شدن خون جلوگیری شود. افرادی که ریسک لخته شدن خون در آنها بسیار بالا است از قبیل افرادی که دچار فیبریلاسیون شریان هستند یا به تازگی جراحی تعویض مفصل زانو یا لگن را انجام داده اند به مصرف این دارو نیاز پیدا میکنند که به صورت قرص وجود دارد.
چه افرادی نمیتوانند از آپیکسابان استفاده کنند؟
افرادی که ۱۸ سال به بالا سن دارند میتوانند از این دارو استفاده کنند اما مصرف آن در همه افراد مجاز نمیباشد. در صورتی که شما دچار مشکلات زیر هستید باید به پزشک خود اطلاع دهید:
- در صورتی که به آپیکسابان یا هر گونه داروی حساسیت دارید.
- در صورتی که باردار هستید یا قصد باردار شدن را دارید زیرا این دارو میتواند برای جنین خطرناک باشد.
- در صورتی که دچار مشکلات کبدی هستید.
- درصورتی که به تازگی به انجام عمل جراحی ستون فقرات یا هر گونه عملی پرداخته اید.
- در صورتی که از داروهای دیگری مانند وارفارین استفاده میکنید که بر لخته شدن خون اثر میگذارند.
- در صورتی که دچار هرگونه آسیب دیدگی شده اید و به تازگی خونریزی بسیار زیادی داشتید مانند زخم شدن یک ناحیه از بدن یا وجود زخم معده
- در صورتی که از مکمل گیاهی گل راعی استفاده میکنید که اغلب برای افسردگی مورد استفاده قرار میگیرد.
- در صورتی که دچار سندروم آنتی فسفولیپید هستید که این اختلال بر سیستم ایمنی بدن تاثیر میگذارد و ریسک لخته شدن خون را افزایش میدهد.
زمان و نحوه مصرف آپیکسابان به چه صورت است؟
باید آپیکسابان را طبق دستور تجویز شده توسط پزشک مصرف کنید.
- معمولاً پزشک از شما میخواهد که روزی دو بار از این دارو استفاده کنید و شما باید هر روز سر ساعت معین داروی خود را بخورید.
- داروی خود را با آب مصرف کنید. میتوانید اپیکسابان را با یا بدون غذا بخورید.
- در صورتی که برای بلعیدن قرص مشکل دارید با پزشک یا داروساز خود اطلاع دهید.
- میتوانید قرص آپیکسابان را خرد کرده و با مقداری آب یا آب سیب مخلوط کنید و فوراً آن را بخورید.
دوز آپیکسابان
دز این دارو با توجه به علت تجویز آن مشخص میگردد:
- افراد مبتلا به یک بیماری قلبی که فیبریلاسیون شریان نام دارد و معمولاً باید یک عدد قرص ۵ میلی گرمی را دو مرتبه در طول روز مصرف کنند. اما در صورتی که بیمار ۸۰ سال به بالا سن داشته باشند، وزن او کمتر از ۶۰ کیلوگرم باشد یا دچار بیماری کلیوی باشد یا آن که در معرض خطر خونریزی قرار داشته باشد پزشک از او میخواهد که در طول روز به عدد قرص ۲ میلی گرمی را مصرف کند.
- افرادی که به تازگی یا طی ۶ ماه گذشته دچار لخته خون شده اند معمولاً پزشک از آنها میخواهد که به مدت یک هفته روزی دو مرتبه از دو عدد قرص ۵ میلی گرمی استفاده کنند و پس از آن باید روزی دو بار یک عدد قرص ۵ میلی گرمی بخورند.
- اگر شما جزو افرادی هستید که در آینده در معرض ریسک لخته شدن خون قرار دارید یا طی ۶ ماه گذشته دچار لخته شدن خون شده اید باید روزی دو مرتبه قرص دو و نیم میلی گرمی استفاده کنید.
- افرادی که جراحی تعویض مفصل زانو یا لگن را انجام داده اند و طبق دستور پزشک باید به مدت ۱۲ تا ۲۴ ساعت اول پس از عمل روزی دو مرتبه از قرص دو و نیم میلی گرم استفاده کنند.
در صورتی که دوز داروی خود را نمیدانید بهتر است با پزشک یا داروساز خود تماس بگیرید.
در صورت فراموش کردن دوز دارو چه باید کرد؟
- به محض به خاطر آوردن دوز فراموش شده هر چه سریع تر آن را مصرف کنید مگر آنکه زمان مصرف دوز بعدی فرا رسیده باشد.
- در صورت فراموش کردن یک دوز دارو از دو برابر کردن آن در وعده بعدی خودداری کنید و پس از آن داروی خود را به صورت طبیعی مصرف نمایید.
- باید هر روز آپیکسابان را سر ساعت مشخص بخورید.
- در صورتی که به طور مداوم داروی خود را فراموش میکنید بهتر است از هشدار موبایل استفاده نمایید.
- میتوانید با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید تا روشهای دیگری را به منظور به یاد آوردن دوز دارو به شما پیشنهاد کند.
در صورت مصرف دوز بالای آپیکسابان چه باید کرد؟
در صورت مصرف دوز بالای آپیکسابان باید هر چه سریع تر به پزشک یا داروساز خود مراجعه کنید زیرا مصرف این دارو ریسک بروز خونریزی را افزایش خواهد داد.
باید این دارو را تا چه مدت استفاده کرد؟
دوره درمان با این دارو به نوع مشکل شما و علت تجویز آن توسط پزشک بستگی دارد.
- در صورتی که شما به تعویض مفصل لگن پرداخته اید باید به مدت ۳۲ تا ۳۸ روز از این دارو استفاده کنید
- اگر دچار ترومبوز عمیق وریدی یا آمبولی ریوی شده اید معمولاً باید به مدت حداقل ۳ ماه از آپیکسابان استفاده کنید.
- با توجه به علت لخته شدن خون ممکن است پزشک شما بخواهد مدت بیشتری از این دارو استفاده کنید.
- در صورتی که شما دچار اختلال فیبریلاسیون شریان هستید باید به مدت طولانی و در برخی موارد تا آخر عمر خود از آپیکسابان استفاده کنید.
تعویض دارو از وارفارین به آپیکسابان
در صورتی که لازم باشد از آپیکسابان به جای وارفارین استفاده کنید پزشک از شما میخواهد که دیگر وارفارین نخورید که در چنین شرایطی باید به مدت چند روز وارفارین قطع گردد سپس درمان با آپیکسابان شروع خواهد شد. پزشک درخواست انجام یک آزمایش خون را خواهد داد تا بتوانند سرعت لخته شدن خون را ارزیابی کند و به این ترتیب در خصوص زمان دقیق شروع مصرف آپیکسابان تصمیم گیری نماید.
تعویض دارو از آپیکسابان به وارفارین
در برخی موارد ممکن است پزشک تصمیم بگیرد و به جای اپیکسابان به تجویز وارفارین بپردازد که در چنین شرایطی باید به مدت چند روز هر دو دارو را به صورت همزمان استفاده کنید. پزشک درخواست انجام یک آزمایش خون را خواهد داد تا بتوانند سرعت لخته شدن خون را ارزیابی کند و به این ترتیب در خصوص زمان دقیق قطع مصرف آپیکسابان و شروع مصرف وارفارین تصمیم گیری نماید.
عوارض جانبی آپیکسابان چیست؟
اپیکسابان نیز همانند همه داروها در کنار مزایای که دارد با برخی عوارض جانبی همراه میباشد که شایع ترین عارضه آن خونریزی سریع از قبیل خون دماغ شدن و پریود سنگین، خونریزی و کبودی لثه میباشد. به ندرت مصرف این دارو میتواند باعث خونریزی مغزی شود. گاهی اوقات آپیکسابان میتواند باعث سردرد شدید، تشنج، تغییر در سطح بینایی، بی حسی یا سوزن سوزن شدن دست و پا و احساس خستگی شدید و ضعف و بیمار شود. در صورتی که شما به طور ناگهانی دچار حرکت این علایم شده اید باید فوراً با پزشک خود تماس بگیرید زیرا در یک وضعیت اورژانسی قرار دارید.
سایر عوارض جانبی آپیکسابان
این عوارض جانبی از هر ۱۰۰ نفر فقط یک نفر را درگیر میکند. این عوارض معمولا به صورت خفیف به وجود میآیند و طی مدت کوتاهی برطرف میشوند اما در صورتی که عوارض جانبی از بین نرفته است یا باعث ناراحتی شما شده است باید با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.
- خستگی و از دست دادن انرژی، تنگی نفس تغییر در ضربان قلب، رنگ پریدگی و علائم مرتبط با کم خونی
- سرگیجه و احساس سبکی سر
- راش خفیف پوستی
- حالت تهوع
عوارض جدی آپیکسابان چیست؟
در برخی موارد نادر اپیکسابان میتواند باعث بروز واکنش آلرژیک شدید شود.
چه موقع باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت بروز مشکلات زیر باید فوراً با اورژانس تماس بگیرید:
- در صورتی که دچار رشد پوستی شده اید و علائمی از قبیل خارش پوست، قرمزی پوست، تورم، تاول یا پوسته ریزی دارید.
- در صورتی که خس خس میکنید.
- اگر دچار سفتی و گرفتگی قفسه سینه یا گلو شده اید.
- اگر برای صحبت کردن یا نفس کشیدن مشکل دارید.
- اگر دهان، صورت، لب، زبان یا گلوی شما در حال متورم شدن است.
در صورتی که دچار واکنش آلرژیک شدید شده اید به بستری شدن فوری در بیمارستان نیاز خواهید داشت.
در صورت بروز عوارض جانبی اپیکسابان چه باید کرد؟
اقداماتی که باید انجام دهید به شرح زیر میباشد:
- در صورت بروز علایم و نشانههای کم خونی و با پزشک خود صحبت کنید تا درخواست آزمایش خون بدهد.
- در صورتی که آپیکسابان باعث شده هنگام ایستادن دچار سرگیجه شوید بهتر است تا زمانی که بهبود پیدا میکنید به آرامی از حالت نشسته بلند شوید و بایستید. اگر سرگیجه دارید بهتر است دراز بکشید و کمی استراحت کنید سپس بنشینید تا به تدریج بهبود پیدا کنید. چنانچه سرگیجه شما بهبود پیدا نکرد و همچنان سرگیجه داشتید بهتر است با پزشک خود صحبت کنید زیرا ممکن است سرگیجه نشان دهنده کم خونی باشد و به انجام آزمایش خون نیاز پیدا کنید.
- در صورتی که دچار روش خفیف پوستی شده اید میتوانید از آنتی هیستامین استفاده کنید و با پزشک داروساز خود صحبت نمایید تا بهترین نوع آن را به شما بدهد. در صورتی که راش پوستی طی مدت چند روز بهبود پیدا نکرده باشد باید با پزشک خود صحبت کنید.
- اگر حالت تهوع دارید بهتر است به جای مصرف مواد غذایی پر ادویه و چرب از غذاهای ساده استفاده کنید تا بتوانید پس از خوردن آپیکسابان بهتر غذا بخورید.
دوران بارداری و شیردهی
مصرف اپیکسابان در دوران بارداری و شیردهی توصیه نمیشود. به این ترتیب اگر قصد باردار شدن را دارید، اگر باردار هستید یا در دوران شیردهی به سر میبرید باید به پزشک تان اطلاع دهید.
مصرف آپیکسابان در کنار سایر داروها
مصرف برخی از انواع مکمل و داروها میتوانند و آپیکسابان تاثیر بگذارند و باعث بروز عوارض جانبی جدی شوند. قبل از مصرف آپیکسابان باید فهرست کاملی از داروهایی که مصرف میکنید را در اختیار پزشک خود قرار دهید.
- در صورتی که از هرگونه داروی ضد انعقاد خون از قبیل وارفارین یا انوکساپارین استفاده میکنید.
- در صورتی که از داروهای مخصوص درمان عفونت قارچی یا باکتریایی استفاده میکنید از قبیل کتوکونازول، اریترومایسین یا ریفان بیسیم
- در صورتی که از داروهای مخصوص درمان اختلالات ضربان قلب استفاده میکنید از قبیل وراپامیل، کوینیدین، یا دروندارون
- در صورتی که پس از پیوند عضو از داروهای مخصوص پیشگیری از پس زدن عضو پیوند شده استفاده میکنید از قبیل سیکلوسپورین
- در صورتی که از داروهای مخصوص درمان صرع استفاده میکنید از قبیل فنی توئین، فنوباربیتال، یا کاربامازپین
- در صورتی که از داروهای غیر استروئیدی ضد التهاب از قبیل ایبوپروفن آسپرین استفاده میکنید.
مصرف آپیکسابان به همراه داروهای مسکن
در صورتی که از آپیکسابان استفاده میکنید مجاز به مصرف پاراسیتامول هستید اما مصرف سایر داروها از قبیل آسپرین یا ایبوپروفن به همراه آپیکسابان و بدون مجوز پزشک مجاز نیست زیرا ریسک بروز خونریزی را افزایش میدهند.
مصرف آپیکسابان به همراه مکمل و داروهای گیاهی
در هنگام مصرف آپیکسابان به هیچ عنوان از روشهای گیاهی از قبیل مصرف گل راعی به منظور درمان افسردگی استفاده نکنید زیرا ریسک بروز عوارض جانبی را افزایش خواهد داد. برای اطمینان بیشتر و افزایش سطح ایمنی و سلامت بدن خود قبل از استفاده از سایر داروها از قبیل و مکمل گیاهی انواع ویتامین و مکمل باید با پزشک خود مشورت کنید.
