رگهای عنکبوتی که اصطلاح پزشکی آن تلانژکتازی (Telangiectasia) است، به معنی گشادشدگی عروق خونی کوچک در نزدیکی سطح پوست با قطر کمتر از یک میلیمتر میباشد. رگهای عنکبوتی عروقی هستند که به دیوارهی مویرگها آسیب زده و عملکرد عادی ندارد. این عروق آسیب دیده میتوانند بسیار ریز و به رنگ قرمز باشند یا گشادتر بوده و به رنگهای قرمز تیره، آبی یا بنفش برجسته دیده شوند. رگهای عنبکوتی اغلب در پاها و صورت یافت میشوند، اما میتوانند روی نواحی دیگر بدن نیز بروز پیدا کنند. علائم متداول رگهای عنکبوتی شامل خارش و سوزش میباشند. رگهای عنکبوتی در پاها ممکن است همراه با رگهای واریسی زیرین یا قابل مشاهده باشند. در این صورت، علائم دیگر شامل درد، ضربان، گرفتگی، خستگی، احساس سنگینی و بیقراری نیز ممکن است همراه با این بیماری وجود داشته باشند.
الگوی پخش رگهای عنکبوتی نیز بسیار متغیر است. آنها میتوانند به صورت جدا شده و مانند نخ، لکههای کوچک یا الگوهای برجسته انفجاری باشند که ظاهر یک تار عنکبوت یا درخت با شاخههایش را دارند. در پاها، رگهای عنکبوتی در قسمت بیرونی بالای ران، پشت یا نواحی داخلی اطراف مفصل زانو و اطراف مچ پا شایعتر هستند. هرچند میتوانند در سرتاسر پا نیز وجود داشته باشند. رگهای عنکبوتی موجود در اطراف مچ پا و زانو بیشتر مستعد همراه بودن با رگهای واریسی زیرین یا قابل مشاهده هستند. رگهای عنکبوتی در صورت اغلب در اطراف بینی، گونهها یا چانه بروز پیدا میکنند.
دلیل پیدایش رگهای بنفش، آبی و قرمز در سطح پوست
بطور کلی، رنگ یک رگ ناشی از درجهی اکسیژن رسانی در یک بخش است بطوری که رگهای عنکبوتی بسیار ریز در سطح پوست به رنگ قرمز بوده و رگهای واریسی بزرگتر و عمیقتر بیشتر به رنگ آبی ظاهر میشوند. رگهای بنفش بین این دو حالت هستند بطوری که رنگ بنفش اغلب برای رگهای عنکبوتی (تلانژکتازی) و احتمالاً نواحی شبکهای سطحی رگهای واریسی در نزدیکی سطح پوست میباشد.
علت بروز رگهای عنکبوتی چیست؟
استعداد ابتلا به رگهای عنکبوتی میتواند تحت تاثیر ارث ، جنسیت، سن ، شغل ، بارداری و شیوه زندگی قرار بگیرد. رگهای واریس هم در مردان و هم در زنان میتوانند بروز پیدا کنند. این رگها در زنان بطور متداولتری در سنین پایینتر ایجاد میشوند. در زنان، استروژن و پروژسترون چه بصورت طبیعی چه آنهایی که در داروهایی مانند داروهای پیشگیری از بارداری یا درمان جایگزینی هورمون یافت میشوند در ابتلا به رگهای قرمز، بنفش و آبی واریس نقش دارند.
رگهای عنکبوتی در صورت ممکن است تحت تاثیر عوامل موثر معمول قرار بگیرند اما بروز آنها میتواند مرتبط با قرارگیری در معرض نور خورشید و سرما، ضربه یا شرایط پزشکی مانند روزاسه باشد.
چه اقداماتی را میتوان در رابطه با رگهای عنکبوتی انجام داد؟
از آنجایی که عوامل بسیاری دخیل هستند، نمیتوان بطور کامل از بروز رگهای واریس جلوگیری کرد. برخی از اقداماتی که ممکن است باعث کندی روند بدتر شدن یا ابتلا به رگهای واریسی و عنکبوتی در پاها شوند عبارتند از: پوشیدن جوراب وایس، پرهیز از نشستن یا ایستادن طولانی مدت، حفظ وزن سالم، پیادهروی یا سایر تمرینات قلبی عروقی و پوشیدن کفشهای با پاشنهی کوتاه. به علت اینکه پرفشاری وریدی در رگهای آسیب دیده به رگهای دیگر آسیب میزند، درمان میتواند فرایند تبدیل رگهای طبیعی به رگهای عنکبوتی را آهسته کند.
رگهای عنکبوتی به راحتی با اسکلروتراپی ، وینویو تراپی (Veinwave therapy) یا ترکیبی از هر دو قابل درمان هستند. اسکلروتراپی یک درمان استاندارد برای رگهای عنکبوتی برجسته از جمله بیشتر رگهای عنکبوتی که در پاها ظاهر میشوند، است. وینویو یک گزینهی عالی برای درمان رگهای عنکبوتی است که به حدی ریز هستند که درمان آنها با تزریق اسکلروتراپی ممکن نیست. برای صورت روش وینویو یک جایگزین بسیار خوب برای لیزرهای دردناک و درمانهای مبتنی بر نور است.
اولیه مرحله در درمان رگهای واریسی چیست؟

اولین مرحله در درمان رگهای ناخوشایند عنکبوتی انجام یک بررسی در کلینیک میباشد. بررسی رگها شامل یک مشاوره کامل و معاینهی مقدماتی به منظور تعیین دورهی درمانی که به بهترین شکل نیازهای شما را برآورده میکند، است. کارشناسان و متخصصین رگهای بنفش، قرمز و آبی واریس را بطور جامع درمان میکنند. در صورتی که دچار رگهای واریسی، عوارض ناشی از بیماریهای وریدی، یا علائم نشان دهندهی رگهای واریسی یا نارسایی وریدی در پاهای خود باشید، باید به منظور بررسی وضعیت خود یک مشاورهی پزشکی کامل انجام دهید.
درمان رگهای عنکبوتی
رگهای واریسی همیشه نیاز به درمان ندارند. در صورتی که رگهای واریسی شما باعث ناراحتی نمیشوند، ممکن است نیازی به درمان نداشته باشید.
درمان رگهای واریسی معمولاً در موارد زیر لازم است:
- تسکین علائم، در صورتی که رگهای واریسی باعث درد یا ناراحتی میشوند.
- درمان عوارضی مانند زخم در پاها، تورم یا تغییر رنگ پوست
- به دلایل زیبایی
اگر رگهای واریسی نیاز به درمان داشته باشند، نوع درمان بستگی به وضعیت کلی سلامتی، اندازه، محل و شدت رگها خواهد داشت.
یک متخصص عروق میتواند در مورد مناسبترین نوع درمان به شما توصیههای لازم را ارائه کند.
در برخی موارد، رگهای واریسی را میتوان در خانه درمان کرد. روشهای ساده برای تسکین علائم عبارتند از:
- ورزش
- پرهیز از ایستادن طولانی مدت
- بالا نگه داشتن پاها
روش درمان با اسکلروتراپی
فرایند درمان اسکلروتراپی حداقل یک ساعت و نیم به طول میانجامد. بعد از آن، نیاز به زمانی برای راه رفتن خواهید داشت. این فرایند شامل موارد زیر است:
- جراح محل تزریق در پاها را در حالتی که ایستادهاید مشخص میکند.
- پس از اینکه دراز کشیدید جراح تزریقها را انجام میدهد.
- بلافاصله بعد از تزریقها از باندها و جورابهای فشاری استفاده میشود. این باندها باید سفت باشند.
- سپس باید به مدت نیم ساعت راه بروید.
سوزنهای ریز مورد استفاده برای تزریق باعث درد زیادی نمیشوند و تنها یک احساس سوزش جزئی ایجاد میکنند. برخی افراد ممکن است بعد از تزریق احساس سوزش داشته باشند که بعد از چند ثانیه برطرف میشود.
ممکن است هر رگ نیاز به چند تزریق به فاصله چند هفته داشته باشد. رگهای متفاوتی میتوانند در یک جلسه درمان تحت تزریق قرار بگیرند. واکنشهای آلرژیک به اسکلروزانت بسیار نادر است.
در صورتی که رگ مشکلدار با چشم قابل مشاهده نباشد، جراح از یک دستگاه اولتراسوند برای هدایت سوزن استفاده خواهد کرد (اکو اسکلروتراپی). این کار به جراح اجازه میدهد تا رگهای عادی و غیر طبیعی را به وضوح در زیر پوست مشاهده کند. اسکلروتراپی هدایت شده با اولتراسوند بهترین گزینه برای موارد زیر است:
- رگهای واریسی
- رگهای عنکبوتی که به تزریقهای استاندارد واکنشی نشان ندادهاند.
- زخمهای پا
- عوارض دیگر رگهای واریسی مانند پیگمانتاسیون و اگزما
بهترین درمان برای رگ عنکبوتی

با اینکه بیماران میتوانند برخی اقدامات را برای به حداقل رساندن اثرات رگهای عنکبوتی انجام دهند، مانند افزایش فعالیت فیزیکی، بالا نگه داشتن پاها حین کار کردن طولانی مدت در حالت ایستاده یا پوشیدن جورابهای فشاری، اما موثرترین درمانها برای رگهای پا معمولاً آنهایی هستند که توسط یک متخصص مجرب انجام میشوند که میتوانند اسکلروتراپی و رفع رگهای بنفش، آبی و قرمز واریس را در ناحیهی مورد نظر برای رهایی طولانی مدت از رگهای عنبکوتی انجام دهند.
درمانهای دیگر برای رگهای عنکبوتی
برخی دیگر از درمانها برای رگهای واریسی عبارتند از:
- مسدود کردن رگها با جریان الکتریکی (electrodessication)
- از بین بردن رگها با لیزر یا نور با شدت بالا
آیا رگهای واریسی و عنکبوتی خطرناک هستند؟
رگهای عنکبوتی به ندرت یک مشکل سلامتی جدی هستند، اما میتوانند نشانهای از تجمع خون در عمقی باشند که نمیتوانید روی پوست ببینید. در این صورت ممکن است همان علائمی که در رگهای واریسی میبینید را داشته باشید.
رگهای واریسی ممکن است باعث هیچ مشکلی نشوند یا احتمال دارد باعث درد، ضربان و ناراحتی شوند. در برخی موارد، این رگها میتوانند منجر به مشکلات جدیتری شوند، از جمله:
- زخم در پوست
- خونریزی
- ترومبوفلبیت سطحی (لخته خونی که در یک رگ در زیر پوست ایجاد میشود)
- ترومبوز عمقی ورید (لخته خونی در یک رگ عمیقتر)
عوارض احتمالی چه هستند؟
موارد خفیف رگهای عنکبوتی یا شبکهای عمدتاً یک مشکل زیبایی میباشند و در این صورت بیشتر از اینکه خطری برای سلامت جسمی داشته باشند روی اعتماد بنفس و شیوه زندگی فرد تاثیر میگذارند.
با این حال حتی رگهای عنکبوتی خفیف باید جدی گرفته شوند. اگر این رگها باعث عدم اعتماد بنفس، احساس خجالت و تاثیر منفی روی شیوه زندگی شما شده باشند، میتوانند تاثیر چشمگیری روی سلامتی روانی و کیفیت زندگی بگذارند.
موارد شدیدتر میتوانند شامل ناراحتی جسمی و عوارض بیشتری مانند درد، خارش، تورم، سوزش، افروختگی سیاهرگ، عفونت، خونریزی و زخم باشند. مطالعات نشان میدهند که تا ۶۰ درصد از افراد مبتلا به رگهای عنکبوتی دچار یک یا چند مورد از این عوارض هستند.
همچنین صرفنظر از اینکه رگهای عنکبوتی یا شبکهای خفیف یا جدی باشند، میتوانند یک نشانهی مهم از مشکلات زمینهای در وریدهای عمقی باشند که در صورت بیتوجهی میتوانند منجر به عوارض جدیتر شوند. در درصد زیادی از موارد رگهای عنکبوتی، نارسایی در این رگهای عمقی وجود دارد. چنین وضعیتی میتواند منجر به بروز رگهای واریسی، نارسایی وریدی مزمن و حتی خطر و مشکلات جدی دیگر شود.
چگونه میتوان از ابتلا به رگهای واریس و عنکبوتی جلوگیری کرد؟
تمام رگهای واریسی و عنکبوتی قابل پیشگیری هستند. اما اقداماتی وجود دارد که میتوانید برای کاهش احتمال ابتلا به رگهای واریسی و عنکبوتی انجام دهید. همین موارد میتوانند به تسکین ناراحتی ناشی از ابتلا به آنها کمک کنند:
- استفاده از کرم ضد آفتاب
- ورزش منظم
- کنترل وزن
- پرهیز از قرار دادن پاها روی همدیگر در نشستنهای طولانی مدت
- بالا نگه داشتن پاها در هنگام استراحت تا حد ممکن
- عدم ایستادن یا نشستن طولانی مدت
- استفاده از جورابهای فشاری الاستیک
- اجتناب از پوشیدن لباسهای تنگ که کمر، کشاله ران یا پاها را منقبض میکنند.
- پرهیز از پوشیدن کفشهای پاشنه بلند برای طولانی مدت
- مصرف رژیم غذایی کم نمک و سرشار از فیبر
آیا رگهای واریسی و عنکبوتی بعد از درمان قابل بازگشت هستند؟
درمانهای فعلی برای درمان رگهای بنفش، قرمز و آبی واریس و رگهای عنکبوتی دارای نرخ موفقیت بسیار بالایی در مقایسه با درمانهای جراحی متداول هستند. هرچند، طی چند سال ممکن است رگهای غیر عادی بیشتری بروز پیدا کنند زیرا هیچ درمان قطعی برای دریچههای وریدی ضعیف وجود ندارد.



