قرص خوراکی ریواروکسابان به عنوان دارویی با نام تجاری در دسترس است، و به عنوان یک داروی عمومی در دسترس نیست. نام تجاری آن زارلتو است.
ریواروکسابان فقط به عنوان قرصی است که از راه دهان مصرف میشود. قرص خوراکی ریواروکسابان برای درمان و جلوگیری از لخته شدن خون استفاده میشود.
همچنین برای کاهش خطر سکته در افراد مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی بدون دریچه قلب مصنوعی استفاده می شود بعلاوه، با آسپرین استفاده می شود تا خطر مشکلات عمده قلبی را در افراد مبتلا به بیماری سرخرگ کرونری(CAD) یا بیماری سرخرگ محیطی(PAD) کاهش دهد.
چرا این دارو تجویز میشود؟
ریواروکسابان برای درمان ترومبوز سیاهرگی عمقی (DVT؛ لخته خون، معمولاً در پا) و آمبولی ریه (PE؛ لخته شدن خون در ریه) استفاده میشود. ریواروکسابان را می توان برای جلوگیری از تکرار ترومبوز سیاهرگی عمقی و یا آمبولی ریه پس از پایان درمان اولیه ادامه داد. همچنین برای کمک به جلوگیری از سکته مغزی یا لخته خون جدی در افرادی که دچار فیبریلاسیون دهلیزی (وضعیتی که در آن ضربان قلب به طور نامنظم میزند، احتمال تشکیل لخته در بدن و احتمال ایجاد سکته مغزی را افزایش میدهد) بدون بیماری دریچه قلب هستند مورد استفاده قرار میگیرد. ریواروکسابان ممکن است خطر ترومبوز سیاهرگی عمقی را کاهش دهد، که میتواند در افرادی که تحت عمل جراحی تعویض مفصل ران یا تعویض مفصل زانو قرار میگیرند منجر به آمبولی ریه شود. این دارو همچنین همراه با آسپرین برای کاهش خطر حمله قلبی، سکته مغزی یا مرگ در افراد مبتلا به بیماری شریان کرونر (تنگی عروق خونی که خون را به قلب میرسانند) یا بیماری سرخرگ محیطی (گردش خون ضعیف در رگهای خونی که خون را به بازوها و پاها میرسانند) استفاده میشود. ریواروکسابان در گروهی از داروها است که مهارکنندههای فاکتور Xa نامیده میشود. با کاهش توانایی لخته شدن خون کار میکند.
این دارو چگونه باید استفاده شود؟
ریواروکسابان به صورت قرصی است که از طریق دهان مصرف میشود. وقتی از ریواروکسابان برای درمان ترومبوز سیاهرگی عمقی یا آمبولی ریه استفاده میشود، معمولاً با غذا دو بار در روز به مدت 21 روز و سپس یک بار در روز همراه با غذا مصرف میشود. هنگامی که از ریواروکسابان برای جلوگیری از ترومبوز سیاهرگی عمقی یا آمبولی ریه استفاده میشود، معمولاً یک بار در روز با یا بدون غذا بعد از حداقل 6 ماه درمان ضد انعقاد خون (رقیق کننده خون) مصرف میشود. هنگامی که از ریواروکسابان برای جلوگیری از سکته مغزی در افرادی که ضربان قلب نامنظم دارند استفاده میشود، معمولاً یک بار در روز همراه با وعده عصرانه مصرف میشود. هنگامی که ریواروکسابان برای جلوگیری از ترومبوز سیاهرگی عمقی و آمبولی ریه پس از جراحی تعویض مفصل ران یا زانو مصرف میشود، معمولاً یک بار در روز با یا بدون غذا مصرف میشود. اولین دوز باید حداقل 6 تا 10 ساعت پس از جراحی مصرف شود. ریواروکسابان معمولاً 35 روز پس از جراحی تعویض مفصل ران و 12 روز پس از جراحی تعویض مفصل زانو مصرف میشود. هنگامی که ریواروکسبان همراه با آسپرین در افراد مبتلا به بیماری شریان کرونر یا بیماری سرخرگ محیطی مصرف میشود، معمولاً دو بار در روز با غذا یا بدون غذا مصرف میشود. هر روز تقریباً در یک زمان مشخص از ریواروکسابان استفاده کنید. دستورالعملهای روی برچسب نسخه خود را با دقت دنبال کنید و از پزشک یا داروساز بخواهید هر بخشی را که نمیفهمید توضیح دهد. ریواروکسابان را دقیقاً طبق دستور مصرف کنید. بیشتر یا کمتر از آن را مصرف نکنید یا بیشتر از مقدار تجویز شده توسط پزشک مصرف نکنید.
اگر قادر به بلعیدن قرصها نیستید، میتوانید آنها را خرد کرده و با سس سیب مخلوط کنید. بلافاصله بعد از آمادهسازی مخلوط آن را بخورید. ریواروکسابان را میتوان در انواع خاصی از لولههای تغذیه نیز مصرف کرد. از پزشک خود بپرسید که آیا باید این دارو را در لوله تغذیه مصرف کنید یا خیر. دستورالعملهای پزشک خود را با دقت دنبال کنید.
مصرف ریواروکسبان را ادامه دهید حتی اگر احساس میکنید خوب شدهاید. مصرف ریواروکسبان را بدون صحبت با پزشک قطع نکنید. در صورت قطع مصرف ریواروکسابان، احتمال لخته شدن خون افزایش مییابد.
سایر کاربردهای این دارو
این دارو ممکن است برای سایر موارد تجویز شود؛ از پزشک یا داروساز خود برای اطلاعات بیشتر سوال کنید.
چه احتیاطهای خاصی را باید رعایت کنم؟
قبل از مصرف ریواروکسابان:
- در صورت حساسیت به ریواروکسابان، سایر داروها یا هر یک از مواد موجود در قرصهای ریواروکسابان، به پزشک و داروساز خود بگویید. لیستی از مواد تشکیل دهنده را از داروساز بخواهید.
- پزشک و داروساز خود را از سایر داروهای تجویز شده و بدون نسخه، ویتامینها و مکملهای غذایی که مصرف میکنید یا می خواهید مصرف کنید مطلع سازید. حتماً داروهای ذکر شده در بخش هشدار مهم و هر یک از موارد زیر را ذکر کنید:
آمیودارون (Pacerone)، آزیترومایسین (Zithromax)، کاربامازپین (Carbatrol)، کلاریترومایسین بیاکسین، در (Prevpac)، کونیواپتان (Vaprisol)، دیلتیازم (Cardizem Dilacor Tiazac) ،dronedarone (Multaq)، اریترومایسین EES) ،E مایسین، اریتروسین)، فلودیپین (پلندیل)، فلوکونازول (دیفلوکان(،ایندیناویر (Crixivan)، ایتراکونازول (Onmel ،Sporanox)، کتوکونازول (Nizoral)، لوپیناویر (در کالترا)، فنوباربیتال، فنی توئین (دیلانتین، فنیتک)، کینیدین، رانو. ممکن است پزشک بخواهد دوز داروها را تغییر دهد یا عوارض جانبی آن را به دقت بررسی کند.
- به پزشک خود بگویید چه محصولات گیاهی مصرف میکنید، به خصوص گل راعی.
- اگر خونریزی شدید در هر نقطه از بدن دارید که متوقف نمیشود، به پزشک خود اطلاع دهید. احتمالاً پزشک به شما خواهد گفت ریواروکسابان مصرف نکنید.
- اگر دریچهای در قلبتان تعویض کردهاید یا با خونریزی غیرمعمول، اختلال خونریزی یا قبلا دچار بیماری کلیوی یا کبدی بودهاید، پزشک خود را از این موضوع مطلع کنید.
- اگر باردار هستید، قصد باردار شدن دارید یا شیرده هستید، پزشک خود را از این موضوع مطلع کنید. اگر هنگام مصرف ریواروکسابان باردار شدید، با پزشک خود تماس بگیرید.
- با پزشک خود در مورد خطرات و مزایای مصرف ریواروکسابان در سن 75 سالگی یا بیشتر صحبت کنید.
- اگر جراحی دارید، از جمله جراحی دندان، به پزشک یا دندانپزشک بگویید که از ریواروکسبان استفاده میکنید.
چه دستورات غذایی خاصی را باید دنبال کنم؟
رژیم غذایی عادی خود را ادامه دهید، مگر اینکه پزشک خلاف این را به شما بگوید.
در صورت فراموش کردن یک دوز، چه کاری باید انجام دهم؟
اگر ریوروکسابان را یک بار در روز مصرف میکنید، به محض یادآوری در همان روز، دوز فراموش شده را مصرف کنید. و از روز بعد دوباره به طور منظم همانطور که مصرف میکردید، آن را مصرف کنید.
اگر ریوروکسابان را دو بار در روز برای درمان ترومبوز سیاهرگی عمقی یا آمبولی ریه مصرف میکنید، به محض یادآوری در همان روز روز، دوز فراموش شده را مصرف کنید. برای جبران دوز فراموش شده ممکن است مجبور باشید همزمان 2 دوز مصرف کنید. و از روز بعد دوباره به طور منظم همانطور که مصرف میکردید، آن را مصرف کنید.
اگر بیماری سرخرگهای کرونر قلب یا بیماری شریان محیطی دارید و ریواروکسبان را دو بار در روز مصرف میکنید تا خطر ترومبوز سیاهرگی عمقی و آمبولی ریه را کاهش دهد و یک مصرف دوز را فراموش کردید، فقط برنامه منظم دوز مصرفی را ادامه دهید. برای جبران یک وعده فراموش شده دوبار دارو را مصرف نکنید.
این دارو چه عوارض جانبی دارد؟
ریواروکسابان ممکن است عوارض جانبی ایجاد کند. در صورت شدید شدن یا از بین نرفتن علائم، به پزشک خود اطلاع دهید:
برخی از عوارض جانبی میتواند جدی باشد. در صورتی که هرکدام از این علائم یا موارد ذکر شده در بخش هشدار مهم را تجربه کردید، بلافاصله با پزشک خود تماس بگیرید:
- گرفتگی عضله
- مدفوع خونین، سیاه یا قیر مانند
- ادرار قهوهای یا صورتی
- سرفه یا استفراغ خونی یا موادی که مانند تفاله قهوه به نظر میرسد.
- خونریزی مکرر از بینی
- خونریزی از لثهها
- خونریزی شدید قاعدگی
- ضعف
- خستگی
- سر درد
- سرگیجه یا غش
- تاری دید
- درد دست و پا
- راش
- خارش
- دشواری در تنفس یا بلعیدن
- کهیر
- درد یا تورم در محلهای زخم
ریواروکسابان از لخته شدن خون به طور طبیعی جلوگیری میکند بنابراین در صورت بریدگی یا زخمی شدن، ممکن است متوقف شدن خونریزی بیش از حد معمول طول بکشد. این دارو همچنین ممکن است کبودی یا خونریزی را راحتتر کند. در صورت غیر معمول بودن خونریزی یا کبودی، بلافاصله با پزشک خود تماس بگیرید.
یواروکسابان ممکن است عوارض جانبی دیگری ایجاد کند. در هنگام مصرف این دارو در صورت بروز هرگونه مشکل غیرمعمول با پزشک خود تماس بگیرید.
در مورد نگهداری و دور انداختن این دارو چه باید بدانم؟
این دارو را در ظرفی که داخل آن قرار دارد، کاملاً بسته و دور از دسترس کودکان نگه دارید. آن را در دمای اتاق و به دور از گرما و رطوبت اضافی نگهداری کنید (نه در حمام).دور نگه داشتن همه داروها از دید و دسترس کودکان بسیار مهم است زیرا بسیاری از ظروف (مانند نگهدارندههای قرص هفتگی و انواع قطرههای چشمی، کرمها، چسب زخمها و بو کشندهها) در برابر کودک مقاوم نیستند و کودکان میتوانند به راحتی آنها را باز کنند. برای محافظت از کودکان خردسال در برابر مسمومیت، همیشه درپوشهای ایمنی را قفل کنید و بلافاصله دارو را در مکانی امن قرار دهید- محلی که از دسترس آنها دور باشد.
داروهای غیر ضروری باید به روشهای خاصی دور انداخته شوند تا اطمینان حاصل شود که حیوانات خانگی، کودکان و افراد دیگر نمیتوانند آنها را مصرف کنند. با این حال، نباید این دارو در توالت بریزید. در عوض، بهترین روش برای دور انداختن داروهای خود از طریق برنامه پس دادن دارو است. با داروساز صحبت کنید یا با بخش زباله یا بازیافت محلیتان تماس بگیرید تا درباره برنامههای پس دادن در جامعه خود مطلع شوید.
در صورت اورژانس، مصرف بیش از حد
در صورت مصرف بیش از حد، با اورژانس تماس بگیرید. در صورتی که بیمار غش کرده، دچار تشنج شده، در تنفس مشکل دارد یا نمیتواند بیدار شود، بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید.
علائم مصرف بیش از حد ممکن است موارد زیر باشد:
- خونریزی یا کبودی غیرمعمول
- مدفوع خونین، سیاه یا قیر مانند
- خون در ادرار
- سرفه یا استفراغ خونی یا موادی که مانند تفاله قهوه به نظر میرسد.
چه اطلاعات دیگری باید بدانم؟
برای تمام نوبتهایی که با پزشک و آزمایشگاه دارید مراجعه کنید. پزشک ممکن است آزمایشات آزمایشگاهی خاصی را برای بررسی پاسخ بدنتان به ریواروکسابان تجویز کند.
نگذارید کس دیگری داروهای شما را مصرف کند. نسخه قابل تعویض نیست.
مهم است که یک لیست مکتوب از تمام داروهای تجویز شده و بدون نسخه و همچنین سایر محصولات مانند ویتامینها، مواد معدنی یا سایر مکملهای غذایی که مصرف میکنید داشته باشید. هر بار که به پزشک مراجعه میکنید یا در بیمارستان بستری میشوید باید این لیست را به همراه داشته باشید. همچنین باید اطلاعات مهم را در مواقع اضطراری با خود همراه داشته باشید.
