سوالی بسیار متداولی که پزشکان میشنوند این است: آیا مجبور هستم جوراب واریس را برای رگهای واریسی بپوشم؟ پاسخ این است که شاید تعجب کنید اگر بدانید چقدر جوراب واریس به آنها کمک میکند. اگر تورم ساق پا داشته باشید، معمولاً مایعات تحت فشار در رگهای تجمع یافته در قسمت تحتانی پا وجود دارد. این مشکل اغلب به دلیل نارسایی وریدی و واریس ایجاد میشود. تورم میتواند آزاردهنده باشد. همچنین میتواند به پوست آسیب برساند و منجر به قهوهای شدن پوست، تحریک پوست، یا شکسته شدن پوست همراه با زخمهای وریدی شود.
بنابراین شنیدن در مورد جورابهای واریس هنگام مراجعه به پزشک بسیار رایج است. البته این بدان معنا نیست که همه بیماران برای همیشه به آنها احتیاج دارند، اما به بسیاری از بیماران در درمان واریس کمک میکند. آنچه در واقع مهم است داشتن اطلاعات درمورد انواع جورابهای واریس است تا بیمار بتواند بهترین جوراب ساق بلند را برای مورد خاص خود انتخاب کند.
درک رگهای واریسی
واریس معمولاً در اثر بیماری اساسی وریدی معروف به نارسایی وریدی ایجاد میشود. این مشکل زمانی ایجاد میشود که رگهای پایین پا آسیب دیده باشد. در این صورت خون به جای حرکت به سمت قلب، همانطور که قرار است انجام شود، مجدداً به رگ بازمیگردد. این ریفلاکس منجر به تورم رگ و واریس میشود.
نارسایی وریدی منجر به آسیب دائمی رگ میشود که با استفاده از کامپرشن تراپی قابل برگشت نیست. درست است که ممکن است با پوشیدن جورابهای واریس برخی از علائم را از بین ببرید، اما تغییری در مشکل اساسی خود مشاهده نخواهید کرد.
جوراب واریس چیست و چرا مفید است؟
جورابهای واریس جورابهای الاستیکی هستند که باعث فشرده شدن پا میشوند. فشرده شدن پا باعث میشود قطر رگهای بزرگ شده کاهش یابد و سرعت جریان خود بیشتر شود و اثربخشی دریچه نیز بیشتر شود. فشرده شدن به کاهش فشار وریدی کمک میکند، از جمع شدن مایعات در ورید و سنگین شدن پاها جلوگیری میکند، و درد و تورم را تسکین میدهد. جورابهای واریس مدرن فشار ملایمی را به پاها وارد میکنند، و ضمن اینکه باعث کاهش فشار روی رگها میشوند، جریان خون را افزایش میدهند. این ابزار ساده اما مؤثر باعث تسکین مشکلات رایج پا مانند تورم، ناراحتی و درد میشود. آنها برای مدیریت علائم مرتبط با واریس و سایر مشکلات ورید مانند لخته شدن خون در پاها یا لنف ادم بسیار مفید هستند.
جورابهای واریس چگونه کار میکنند
رگها دارای یک سری دریچههای یک طرفه هستند تا از جمع شدن خون در پاها جلوگیری شود. با گذشت زمان، هر گونه نقص در عملکرد دریچهها میتواند علائم ناخوشایندی از جمله تورم مچ پا، خستگی پا و واریس ایجاد کند. جورابهای واریس با اعمال فشار به پاها باعث میشوند خون در برابر نیروی گرانش مقاومت کرده و راحتتر در رگها حرکت کند. این روش ساده اما مؤثر گردش خون را بهبود میبخشد و باعث تسکین تعدادی از مشکلات میشود.
مزایای جورابهای واریس
جورابهای واریس میتوانند اثرات فوری برای بیمار داشته باشند که از بین بردن تورم پاها در پایان روز یا جلوگیری از خستگی پا در درجه اول اهمیت است. اگر این جورابها به طور مرتب پوشیده شوند، میتوانند به مقابله با اثرات مخرب فشار وریدی بالا کمک کرده و به خون اجازه گردش آزادتر را بدهند.
علاوه بر این، جورابهای واریس به طور معمول اولین توصیه پزشک برای تسکین درد و ناراحتی ناشی از واریس است. با اینکه این جورابها برای جلوگیری از ابتلا به واریس یا رگهای عنکبوتی روش مطمئنی نیستند، اما اگر سبک زندگی پرخطری داشته باشید، میتوانند سرمایه گذاری خوبی محسوب شوند. جورابهای واریس همچنین میتوانند بعد از درمان واریس یا ورید عنکبوتی به بهبودی ورید کمک کنند.
جورابهای واریس برای افرادی که در معرض ترومبوز ورید عمقی (DVT) هستند نیز مفید است. زمانی که خون در رگها جمع میشود، احتمال لخته شدن آن بالا میرود. اگر آن لخته خون آزاد شود و به سمت ریهها حرکت کند، می تواند عواقب خطرناکی را به همراه داشته باشد. بیمارانی در معرض خطر ترومبوز ورید عمقی قرار دارند، مانند بیمارانی که در دوران نقاهت بعد از عمل جراحی هستند ممکن است با پوشیدن جورابهای واریسبتوانند از ابتلا به DVT جلوگیری کنند.
تا همین اواخر، جورابهای واریس برای بیمارانی که از DVT بهبود مییافتند نیز تجویز میشد زیرا ممکن است این بیماران در معرض سندرم پس از ترومبوز (PTS) قرار داشته باشد. اما مطالعات جدید نشان میدهد که اگرچه این جورابها درد و تورم بیماران را بهبود میبخشند اما لزوماً از علائم مرتبط با PTS جلوگیری نمیکنند.
با اینکه جورابهای واریس میتوانند مزایای زیادی برای سلامتی به همراه داشته باشند اما استفاده درست از آنها نیز مهم است. جورابهای چروکیده میتوانند باعث ایجاد فشار ناهموار و از دست رفتن گردش خون شوند، و جورابهایی که سایز مناسبی برای شما نداشته باشند میتوانند شل باشند و پایین بیفتند و یا جریان خون را قطع کنند. همچنین اگر شما در دوران نقاهت بعد از عمل به سر میبرید، احتمالاً نباید شبها جوراب واریس خود را بپوشید زیرا اگر دراز بکشید، خون شما برای گردش به کمک احتیاج ندارد.
چه کسی باید جوراب واریس بپوشد؟
پرستاران، معلمان، فروشندگان و بسیاری دیگر از کارگران که مجبورند ساعاتهای طولانی سر پا بایستند از خرید جوراب واریس بسیار راضی هستند. حتی کارمندان اداری که ساعتهای طولانی مینشینند و دچار خستگی در پاهایشان میشوند، جورابهای واریس با فشار کم میتواند به کاهش خستگی پاهایشان کمک کند.
ورزشکاران و دوندگان گاهی براساس این عقیده که بهبود جریان خون میتواند عملکرد را افزایش دهد، از لولههای فشردهسازی روی بازوها یا پاهای خود استفاده میکنند. به طور کلی شاهدی برای این ادعا وجود ندارد، اما شواهدی وجود دارد که نشان میدهد بهبود خون و گردش لنف میتواند به بهبودی سریعتر عضلات کمک کند.
زنان باردار به ویژه در معرض ابتلا به بیماریهای وریدی هستند. در واقع احتمال لخته شدن خون در این افراد 6 برابر افراد عادی است. وزن کودک به معنی فشار بیشتر به پاها است. از طرف دیگر تغییرات هورمونی باعث افزایش حجم خون و نازک شدن رگها میشود. جورابهای واریس میتوانند به مقابله با این تغییرات به روشی که برای جنین در حال رشد بیخطر باشد، کمک کنند.
جورابهای واریس در بین مسافران نیز محبوبیت ویژهای دارد، زیرا در پروازهای طولانی، جورابهای فشردهسازی خطر لخته شدن خون را که میتواند به دلیل وضعیت بیتحرک مسافر ایجاد شود، به میزان قابل توجهی کاهش میدهند.
انتخاب بهترین جوراب واریس برای شما
مهم است که نوع جوراب واریسی را انتخاب کنید که بیشترین فایده را برای شما داشته باشد. این نکات کلیدی را هنگام انتخاب جوراب واریس خود در ذهن داشته باشید.
میزان فشار تجویز شده
جورابهای واریس از فشار 10mmHg تا 50mmHg یا بیشتر برخوردار هستند. جورابهای با مقاومت کمتر را میتوانید به راحتی در داروخانهها و بصورت آنلاین خریداری کنید. جوراب ساق بلند با فشار بیشتر را فقط میتوانید با نسخه پزشک تهیه کنید و معمولاً برای واریس و معالجه رگ استفاده میشود. بیشتر بیماران به مقاومت 20 تا 30 میلیمتر جیوه نیاز دارند.
شیبدار یا یکنواخت
جورابهای واریس به دو صورت جوراب شیبدار یا یکنواخت در دسترس هستند. جورابهای شیبدار در مچ پا تنگ هستند و بتدریج فشار آنها کاهش مییابد، در حالی که جورابهای یکنواخت میزان فشار یکسانی را در کل پا ایجاد میکنند. جوراب شیبدار بهترین نوع برای اکثر افراد است.
طول
جوراب ساق بلند تا زانو گزینه مناسبی برای اکثر افراد است، مگر اینکه ورم یا واریس در بالای زانو نیز وجود داشته باشد. در این حالت جورابهای بلند بالای زانو انتخاب بهتری برای شما هستند.
تناسب سایز
مهم است که جوراب واریس کاملا اندازه شما باشد. در صورت نیاز میتوانید این کار را به یک فرد حرفهای بسپارید. هر پا با پای دیگر متفاوت است و پیدا کردن سایز و مارک مناسب برای بهرهمندی از جوراب واریس مهم است.
سبک
یادآوری. دلیلی برای زشت بودن جورابهای واریس وجود ندارد. جورابهای واریس شیک و ورزشی هستند و در انواع شکل، اندازه، رنگ و جنسهای مختلف وجود دارند. بنابراین میتوانید جورابی را پیدا کنید که به بهترین نحو با نیازهای پزشکی، شیوه زندگی و سلیقه شما متناسب باشد.
چه ساعتی از روز میتوانید جورابهای واریس خود را بپوشید؟ چه زمانی باید دربیاورید؟
به طور کلی بهترین زمان از روز برای پوشیدن جوراب واریس صبحها هنگام بیدار شدن است. این زمانی است که پاهای شما حداقل تورم را دارد. بیشتر افراد شبها جوراب واریس خود را درمیآورند. این جورابها برای زمانی هستند که شما بیدار هستید و حرکت میکنید، نه وقتی که خوابیدید.
اگر با پوشیدن جوراب واریس خود مشکل دارید، تنها نیستید. این یک مشکل رایج است. با این حال بسیاری از بیمارانی که به طور جدی با این مشکل مبارزه میکنند، با بررسی برخی از این نکات راهی را برای استفاده از آن پیدا میکنند تا ببینند چه چیزی برای آنها بهتر است.
- مقدار کمی از پودر کودک روی پاهای خود بپاشید.
- دستکشهای لاستیکی را در نظر بگیرید تا به شما در گرفتن چربی جورابها کمک کند
- به پوشیدن جوراب واریس “donning” و به درآوردن آن “doffing” میگویند. در اینترنت و یوتیوب منابع بسیار خوبی در مورد جوراب واریس و پوشیدن آن وجود دارد. در نظر داشته باشید که میتوانید از وسایل مخصوص donning و doffing برای پوشیدن جوراب واریس خود استفاده کنید.
- همیشه قبل از پوشیدن جوراب، آن را رول کنید و به طور کامل پایین بکشید.
- جورابهایی را که قسمت انگشت آنها باز است را امتحان کنید.
- بسته های Velcro را در نظر بگیرید
- گزینههای ویژه اتصالات را در نظر بگیرید. کسانی که جورابهای مخصوص لباسهای سفارشی و سنتی میفروشند، اغلب ابزار donning و doffing را دارند و میتوانند به شما در آموزش استفاده از آنها کمک کنند.
چگونه به درستی از جوراب واریس خود مراقبت کنیم؟
اگر به طور مرتب آنها را می پوشید بهتر است دو یا چند جفت جوراب واریس داشته باشید. حتما جورابهای خود را بعد از هر بار استفاده با یک ماده شوینده ملایم و آب گرم بشویید و آنها را قبل از استفاده مجدد، روی سطح صاف خشک کنید. این کار کمک میکند تا جوراب خاصیت ارتجاعی خود را حفظ کرده و از پاهای شما به خوبی مراقبت کند. اگر به خوبی از جوراب واریس خود مراقبت کنید نباید نیازی به تعویض آنها بیشتر از هر 3 تا 6 ماه باشد. زمانی که جوراب شما فرسوده شد، برای ادامه دادن درمان باید یک جفت دیگرجایگزین آن کنید.
